نقدی بر تصمیم دولت در ممنوع کردن خرید نرم افزارهای ERP خارجی

در خبری که چندی پیش در روزنامه فناوران منتشر شده بود خواندم:

اسامی کالاهای خارجی جدیدی که خرید آن برای دستگاه‌های دولتی ممنوع شده است، اعلام شد

در این فهرست نام چند محصول نرم افزاری هم به چشم می خوره:

سیستم‌های مدیریت منابع سازمانی ERP، سیستم‌های مدیریت MIS، سیستم‌های مدیریت فرآیند کسب و کار

باز هم شعارهای عوام پسند (یا بهتره بگیم عوام فریب)… ظاهر مساله طبق معمول حمایت از تولیدات داخلی و اینجور حرفهاست. ولی آیا این تصمیم گیرندگان محترم اصلاً به عواقب تصمیماتشون فکر کردن؟! آیا اصلاً متوجه هستن که با این کار فقط دارن صورت مساله رو پاک می کنن؟

آیا واقعاً راه بهتری برای حمایت نیست؟

یادمه تا چند سال قبل چین و هند رو بخاطر جمعیت زیادشون همیشه کشورهای بدبختی می دونستیم که توان تامین معاش جمعیت خودشون رو هم ندارن. ولی حالا می بینیم که همین دو کشور تونستند جمعیت بالاشون رو از یک تهدید به یک فرصت تبدیل کرده و با استفاده از همین شرایط به ظاهر منفی، به راحتی محصولات و خدمات تولیدی خود رو با بهترین شکل رقابتی در جهان گسترش بدهند، بطوریکه تقریباً تمام برندهای معروف دنیا ترجیح دادن تولید محصولات خودشون رو در خاک این دو کشور و با استفاده از نیروی ارزان کاری آنها انجام بدهند.

حالا یه مقایسه ساده بین روشهای ما و اونها در حمایت از محصولات داخلی داشته باشید…!

به نظر من ما فقط داریم صورت مساله رو پاک می کنیم. مشکل اصلی جای دیگه است. به عنوان کسی که چندین سال با صنعت تولید نرم افزار رویارویی مستقیم داشتم اعتقاد دارم این تصمیم دولت نه تنها حمایت از نرم افزارهای داخلی محسوب نمی شه بلکه حتی بزرگترین ظلم به این صنعت هم خواهد بود. اگه این بحث عملی بشه نتیجه نهایی رو باید در کاهش توان رقابتی نرم افزارهای ایرانی با نمونه های خارجی از بعد کیفی دونست. چون خیلی طبیعیه که در مسابقه یک نفره همیشه اولیم، پس چرا تلاش کنیم تندتر بدویم؟!

سوال اینکه: چرا اصلاً چنین تصمیمی گرفته شده؟

فکر می کنم علت اصلی رو همین الان هم باید در ناتوانی رقابتی نــرم افـــزارهای ایرانی در مقابل رقبای خارجی و بازهم در بعد کیفی دونست. به نظر من اگه کمی ریشه ای تر به همین موضوع نگاه کنیم به مساله نبود قـانون حقوق مؤلفین نرم افزار یا همون قانون کپی رایت می رسیم. البته طبق معمول قــانونش رو داریم، فقط یه اشکال خیلی کوچیک داره: اجرا نمی شه!

من فکر می کنم عدم اجرای این قانون باعث شده نرم افزار در کشور ما ارزش واقعی خودش رو نداشته باشه (نمونش همین مجموعه های چند هزار نرم افزاری که تحت عنوان king و گردو و… می تونید با ۱۰-۲۰ هزار تومن همه جا پیدا کنید). ملتی که یاد نگیره ارزش کار یک مؤلف (چه نویسنده یک کتاب باشه، چه تولید کننده یک نرم افزار یا…) رو پرداخت کنه، این مساله کم کم در فرهنگش جا می افته و همه چیز رو ارزون می خواد. تولید کننده داخلی هم برای اینکه بتونه با کپی کارها و پخش کننده های ارزان نرم افزارها رقابت کنه و تولید خودش رو از گزند این عدم رعایت حقوقش مصون نگه داره چاره ای نداره جز پایین آوردن قیمت نرم افزار با هر روش ممکن. طبیعیه که یکی از بهترین روشهای کم کردن هزینه هم استفاده از نیروی ارزان قیمته، نیروی ارزان قیمت هم قطعاً توان نیروی گران رو نداره و کیفیت محصول پایین میاد. از طرف دیگه کاهش نیاز به نیروی گران قیمت باعث میشه نیروها هم برای افزایش سطح دانش خود تلاش نکنند و به دانسته های موجود خودشون بسنده کنن.

مشکل زمانی پیش میآد که تولیدکننده محصول پر ارزشی مثل ERP برای تولید محصول با کیفیت دنبال نیروی خبره می گرده و حاضره هزینه های بالا هم پرداخت کنه. اینجاست که کمبود نیروی ماهر به عنوان یک معضل کلان به چشم میاد. چیزی که این تصمیم جدید دولت می تونه بهش دامن بزنه…