نقدی بر اشکالات ساختاری تصمیم گیری در سازمانهای ایرانی
مطلب امروز شاید فقط مختص به آی تی فارسی نباشد ولی چالشی است که آی تی فارسی هم با آن درگیر است. چندی پیش مجمع عمومی عادی سالانه سازمان نظام صنفی رایانه ای کشور با حضور اعضای سازمان و با دستورکارهایی کلی و بحث برانگیز در تهران برگزار گردید و همانطور که پیش بینی می شد (و بنظر من متاسفانه اشکال اساسی و همیشگی مجامع تصمیم گیر در کشور است) دستورکارهای مورد نظر رای آوردند.
در این مطلب ماهیت دستور کارها و تصمیماتِ این مجمع خاص مد نظر من نیست، بلکه بیشتر دوست دارم انتقادات خود به روش های تصمیم گیری جمعی (به عنوان یکی از جنبه های رفتار سازمانی) در میان ایرانیان را بیان کنم.
آنچه در این مجمع و بسیاری مجامع مشابه دیگر (از تعاونی های مسکن گرفته تا شرکتهای سهامی و…) تکرار مکرر روش آسان جذب آراء بود. به این شکل که:
کلی بگو، جلب اعتماد و مظلوم نمایی کن، بعد رای بگیر…
مطمئن باش نتیجه رای کاملاً مطابق میلت خواهد بود!
این رویه ایست که در اکثریت قریب به اتفاقات مجامع عمومی دیده می شود. ولی چرا اینگونه است؟
به نظر من دلیل این امر را باید در ریشه های فرهنگی غالب بر جامعه جستجو کنیم. در کشوری که سنتها ریشه در افکار مردم دارد چندان عجیب نیست که روش صحیح تصمیم گیری در رفتارهای اجتماعی ما شکل نگرفته باشد. جامعه ایرانی یاد گرفته است که حتی الامکان مسئولیت نپذیرد، و این عدم مسئولیت پذیری را حتی به تصمیم گیریهایش هم تسری داده است. تصمیم گیری صحیح نیاز به اطلاعات، تجربه، کنکاش و بررسی و در نهایت ابراز نظر و پذیرش مسئولیت آن دارد. چیزی که مخصوصاً در خصوص بند آخرش (پذیرش مسئولیت) بسیار سخت می نماید.
ما از پدران خود یاد گرفته ایم که همیشه کس دیگری برای گرفتن تصمیم وجود دارد، خودش فکر می کند، خودش جوانب را می سنجد، خودش اطلاعات لازم را کسب می کند، خودش تصمیم می گیرد و در نهایت هم خودش پاسخگوی عواقب این تصمیم است؛ پس چرا ما این زحمت را به خود بدهیم؟
همین اتفاق در مجامع ما هم رخ می دهد. منِ نوعی به عنوان عضو مجمعِ فلان بدون اطلاع از جزییات تصمیماتی که قرار است در جلسه گرفته شود و معمولاً فقط برای رفع مسئولیت در جلسه حاضر می شوم. گاهی هم اصلاً اطلاعات مورد نیاز برای اخذ تصمیم قبل از جلسه در اختیارم قرار نگرفته است، و یا خیلی کلی و غیر قابل استفاده است (البته اگر قرار می گرفت هم فرقی نداشت، چون وقت و تمایل به مطالعه آنها را نداشته ام. لذا بهترین وقت مطالعه -تازه اگر حوصله داشته باشم- در حین اجرای جلسه است). بعد جلسه گردان ها که معمولاً همان تعیین کنندگان دستور کار هستند، در خصوص هر بند توضیحاتی -که عموماً نیز بطور ماهرانه ای در راستای نتیجه مطلوب است ارائه می دهند. در این میان تنها ممکن است ۱-۲٪ افراد جمع حاضر انتقادی به صحبتها داشته باشند که در اینگونه موارد نیز معمولاً بدلیل بی توجهی جمع حاضر به نظراتشان، تلاش در بیان چندباره نظر خود می کنند که این خود به واکنش بیشتر جمع می انجامد. درنهایت هم جمع خسته از بحث و جدل ها برای راحت شدن از شر موضوع، با رای اکثریت بر آن صحه می گذارند و…
گردانندگان مجامع (تصمیم گیران اصلی) نیز در این میان بخوبی از آب گل آلود ماهی گرفته اند، چون در اخذ و اعلام تصمیم بگونه ای عمل شده است که بقول معروف مو لای درزش نمی رود. تصمیم مورد نظرِ عده ای معدود با اکثریت آراء اخذ شده است، مسئول هم جمع است…
این است روال عمومی تصمیم گیریهای جمعی ایرانیان: بدون منطق، بدون اطلاعات پایه، بدون هدف و در نهایت بدون مسئول
قابل توجه علاقمندان به مباحث مرتبط با فناوری های ارتباطات و اطلاعات
بیست و هفتمین برنامه از سلسله نشست ها و سمینار های علمی انجمن مطالعات جامعه اطلاعاتی با عنوان « چهلمین سال اینترنت » با همکاری دانشگاه صنعتی شریف، در محل این دانشگاه برگزار می گردد. همچنین همزمان با برگزاری این سمینار از آقای دکتر سیاوش شهشهانی، پایه گذار دامنه ir در ایران، تجلیل و قدردانی به عمل خواهد آمد.
زمان: شنبه ۱۹ دی ماه ۱۳۸۸؛ ساعت ۱۵:۳۰ تا ۱۹
محل برگزاری سمینار: دانشگاه صنعتی شریف، ضلع شمال غربی دانشگاه، جنب کتابخانه مرکزی؛ سالن جابرابن حیان
دسته هاIT در ایران, راهبری اینترنت, نامهای دامنه برچسب ها:TLD, Top Level Domain, اینترنت, جامعه اطلاعاتی, راهبری اینترنت, مجمع مباحثه در مورد راهبری اینترنت، IGF, مرکز ثبت دامنه ir, نام دامنه، دامین، Domain, نشست جهانی جامعه اطلاعاتی، WSIS, پسوند نام دامنه
چندی پیش در رسانه ها مطالبی دیدم که باعث شد نقدی بر موضوع پراهمیت امنیت در فضای سایبر در ذهنم شکل بگیرد.
روزنامه کیهان در صفحه ۳ روز ۲۹ آذر ۱۳۸۸ با تیتر درشت خبر «هک شدن سایت ناسا و ۵۰۰ سایت اسراییلی، آمریکایی و انگلیسی توسط گروه امنیتی آشیانه» را منعکس کرده بود و با ارائه دلایل سیاسی (به سبک خودش) آنرا با آب و تابی بیان کرده است که گویی عملی ارزشمند است و با مصاحبه با رییس گروه آشیانه خبر از ادامه این عمل داده است.
در مطلبی دیگر در روزنامه فناوران اطلاعات با عنوان «پست الکترونیکی ایرانی امن می شود»، خبر از ارائه سرویسهای ایمن ایمیل از سوی وزارت فناوری اطلاعات و از طریق پایگاه www.iran.ir داده شده است. گذشته از ابهاماتی نظیر:
۱. توان سرویس دهی که احتمالاً قادر به رقابت به سرویسهای رایگان مشابه در سطح اینترنت (که اخیراً هر تازه واردی هم می تواند راه اندازی کند) نخواهد بود
۲. تمایل همیشگی دولت برای تسلط و انحصارطلبی و دسترسی به اطلاعات خصوصی و…
سوال دیگری را در ذهن من ایجاد کرده است و آن اینکه چه تضمینی برای امنیت این سرویسها قابل ارائه است؟
هک به عنوان یکی از مصادیق واضح جرم در فضای سایبر مطرح بوده و است و قوانین مختلف مانند قانون تجارت الکترونیک و قانون جرایم رایانه ای نیز هرگونه دسترسی غیر مجاز و جعل رایانه ای را از مصادیق جرم دانسته و مستحق مجازاتهایی مانند جریمه نقدی و حبس تا دو سال می داند.
با وجود چنین قوانین روشن و واضح و در شرایطی که در سایر نقاط جهان، هکرها همیشه جزو افراد تحت تعقیب بوده و مانند سایر مجرمان با آنها برخورد می گردد، در ایران از آنها به عنوان «گروه امنیتی» نام برده می شود.
آیا با در نظر گرفتن این واقعیات، و نگاهی گذرا به برخورد رسانه های وابسته به دولت -که بیانگر تفکرات دولتمردان ما هستند- امیدی به احترام به قوانینی از این دست می رود؟
شاید اگر قوانین کشورمان ذره ای ضمانت اجرایی داشتند، این چنین شاهد «فعالیتهای ضد امنیتی» تحت لوای «امنیت» نبودیم.
ارائه ۱۰ درخواست دامنه های ccTLD IDN در ۴ روز اول اجرایی شدن Fast Track
ارائه ۱۰ درخواست برای دامنه های IDN، در حالیکه تنها ۴ روز از آغاز پروسه Fast Track گذشته است را می توان نشانه ی عطش عمومی برای دامنه های بین المللی دانست.
به گزارش وبلاگ ICANN، این تعداد درخواست در قالب ۵ زبان ارائه شده است. پس می توان چنین نتیجه گیری نمود که برای برخی از زبانها، بیش از یک درخواست دامنه غیر انگلیسی ccTLD ارائه شده است. هر چند این وبلاگ از اعلام جزییات درخواستها امتناع کرده است، ولی بیان همین اطلاعات کلی را نیز می توان نشانه ای از برنامه ریزی دقیق درخواست کنندگان دانست، چرا که ارائه درخواستها نیازمند تهیه اسناد و مدارک تفصیلی و پرداخت هزینه ۲۶ هزار دلاری بوده است و ارائه این موارد تنها با برنامه ریزی قبلی امکان پذیر می باشد.
اینکه آیا ایران نیز در این فراخوان شرکت کرده است یا خیر هنوز بر ما مشخص نیست. طبق قواعد Fast Track، ارائه درخواست یک دامنه غیر انگلیسی IDN (که در مورد کشور ما نزدیکترین گزینه می تواند دامنه .ایران باشد) نه تنها توسط مجموعه مدیریتی دامنه ccTLD فعلی آن کشور (که در مورد کشور ما مرکز ثبت دامنه ir در مرکز پژوهشهای بنیادی است) بلکه توسط هر ساختار دولتی یا نیمه دولتی دیگر قابل انجام است.
همگی ما از فعالیتهای گسترده قبلی مرکز ثبت دامنه ir در زمینه دامنه های IDN است که در نهایت به ارائه مستقل دامنه .ایران (بدون تعریف آن در سرورهای ریشه اینترنت) منجر شد آگاهیم؛ ولی اطلاعی از فعالیت این مجموعه برای ارائه درخواست رسمی این دامنه به آیکن در دست نیست.
حال سوال اینجاست که اگر در این شرایط بخشی از بدنه دولت بدون هماهنگی با مرکز ثبت دامنه ir و با همان دیدگاه همیشگی انحصارطلبی دولتی درخواست این دامنه را به آیکن ارائه دهد، چه اتفاقی رخ می دهد؟ متولی دامنه کدام بخش خواهد بود و بسیاری سوالات دیگر…؟
این در حالیست که پیش از این نیز شاهد تلاشهای غیر رسمی متعددی برای بدست گرفتن اختیار دامنه ir توسط برخی ارگانهای دولتی علی الخصوص وزارت ارتباطات و سازمان تنظیم مقررات بوده ایم.
